Dünyadaki insanların yaklaşık yüzde 90’ı sağ elini baskın olarak kullanıyor. Okul sıralarından günlük eşyalara kadar birçok sistem de bu çoğunluğa göre tasarlanmış durumda.
Bilim insanları ise yıllardır insanların neden büyük ölçüde sağlak olduğunu anlamaya çalışıyordu.
Araştırma yürümeyle bağlantı kurdu
Oxford Üniversitesi’nin yaptığı yeni araştırma, sağ el baskınlığının insan beyninin evrimiyle ilişkili olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya göre bu durum, insanların iki ayak üzerinde yürümeye başlamasıyla bağlantılı olabilir. Çalışmada, el tercihine ilişkin izlerin insanlık tarihinin çok eski dönemlerine kadar uzandığı belirtildi.
Primatlardan farklılaştı
Araştırmacılar, diğer primat türlerinde el kullanımının daha dengeli olduğunu, insanların ise belirgin biçimde tek bir eli tercih ettiğini vurguladı.
Bilim insanlarına göre insanların dik yürümeye başlaması ve daha büyük beyinler geliştirmesi, sağlaklığın yaygınlaşmasında etkili oldu.
El tercihi anne karnında başlıyor
Araştırmada, el tercihinin anne karnında başladığı ve ergenlik dönemine kadar şekillenmeye devam ettiği belirtildi.
Uzmanlar çevresel faktörlerin de etkili olduğunu söylüyor. Özellikle çocukluk döneminde bir elin daha sık kullanılması, kemik yapısı ve kas gücü üzerinde fiziksel farklılıklar oluşturabiliyor.
Beyin yeni bağlantılar kurabiliyor
Bilim insanları, baskın olmayan elin kullanılmasının beyinde yeni sinir bağlantıları oluşturabildiğini ifade ediyor.
“Nöroplastisite” adı verilen bu süreç sayesinde beynin hareket ve koordinasyon bölgeleri güçlenebiliyor. Araştırmacılara göre baskın el daha çok hassas motor becerilerde öne çıkarken, diğer el denge ve destek görevlerinde daha aktif rol oynuyor.
Solaklar için dünya hâlâ zor
Araştırma, sağlaklığın biyolojik temellerine dair önemli ipuçları sunsa da uzmanlar çevresel etkilerin hâlâ büyük rol oynadığını belirtiyor.
Solak bireylerin ise günlük yaşamda hâlâ sağlak çoğunluğa göre tasarlanmış bir dünyaya uyum sağlamaya çalıştığı ifade ediliyor.
