Cumhurbaşkanı Erhürman, görüşme sonrası Cumhurbaşkanlığı’nda basına yaptığı açıklamada şunları kaydetti:
“YENİDEN BİR ARAYA GELECEĞİZ”
“Bugün daha önce yaptığımız öneriden hareketle ilk defa Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile baş başa bir görüşme gerçekleştirdik. Görüşme tamamen ikimizin arasındaydı. Açık ve samimi bir toplantı olduğunu söylemek istiyorum.
Güven Yaratıcı Önlemlerle ilgili çalışmaların hangi aşamada olduğu, hangi noktada küçük küçük ilerlemeler kaydedildiği ve daha ileriye nasıl gidilebileceği konularını ele aldık. Bu çerçevede, temsilcilerimize, düzenli olarak yaptıkları toplantılara devam etmeleri yönünde talimat verme kararı verdik. Ayrıca, yakın zamanda yeniden bir araya gelme kararı da verdik. Özlü konulara ilişkin görüş alışverişinde bulunmaya devam ettik. Özellikle Güven Yaratıcı Önlemler konusunda yaşanan gecikmeler konusunda temsilcilerimizin yapacakları görüşmelerde; Kıbrıslı Rum temsilcinin, Kıbrıslı Türk temsilcimiz Mehmet Dânâ’ya bunların tamamlanması konusunda resmi olarak bilgilendirme yapması hususunda da bir ortak karar verdik. Genel olarak toplantının özeti bunlardan ibaretti.”
“OLUMLU YANIT İLETTİK…”
Güney’de görülen şap hastalığına ilişkin soru üzerine, Cumhurbaşkanı Erhürman, 20 bin doz aşı talebinin kendilerine dün ulaştığını belirterek, Tarım Bakanı ile temasa geçtiklerini ve ilk 10 bin doz aşı en geç yarına, ikinci 10 bin dozu birkaç gün içerisinde hazırlayabilecekleri bilgisini aldıklarını ifade etti. Bu çerçevede, Hristodulidis’e bu konudaki olumlu yanıtı ilettiklerini belirtti. Erhürman bunun, adada ortak bir sorun olduğunu da vurgulayarak, iki taraftan bulaş riski olduğunu, narenciye ile ilgili de bu sorunla karşı karşıya kaldıklarını belirtti ve bu konularda teknik komiteler aracılığıyla eşgüdüm içerisinde çalışmaların yürütülmesi gerektiğine de dikkat çekti. Bir sonraki görüşmenin tarihinin sorulması üzerine, temsilcilerin sıklıkla görüşmeye devam edecekleri bilgisini veren Erhürman, buna paralel olarak da gecikmeden yakın zamanda tekrar bir araya gelme konusunda hem fikir olduklarını dile getirdi.
Cumhurbaşkanı Erhürman şunları kaydetti:
“NTV’de yaptığım açıklamaları Sn. Hristodulidis’e bugünkü görüşmemde ben aktardım. Türkiye Cumhuriyeti ile sürece ilişkin hareket noktamız aynıdır. Türkiye Cumhuriyeti adına yapılan açıklamalardaki vurgu ‘Bugüne kadar devam eden süreçlerde başarılı olunamaması nedeni Kıbrıs Rum liderliğinin yetki ve adadaki kaynak paylaşımı konusundaki isteksizliği’ gösterildi. Ben de bugüne kadar yaptığım açıklamalarda aynı gerekçeyi söyledim. Metodolojinin birinci maddesi olarak ‘Etkili Katılım’ ve ‘Dönüşümlü Başkanlık’ içerecek şekilde siyasi eşitliği koyma nedenimin bu olduğunu ifade ettim. Bugüne kadarki Kıbrıs Rum Liderliğinin, adada yetki paylaşımı ve adadaki varlıkların paylaşımı konusundaki isteksizliği, Kıbrıs sorununun uzun süre çözülememe nedeni olduğu noktasında Türkiye Cumhuriyeti ile ortak tespitte bulunduk.”
Görüşmenin değerlendirilmesine ilişkin soru üzerine Cumhurbaşkanı Erhürman, yararlı bir görüşme gerçekleştirdiklerini dile getirdi. Açık ve samimi görüşme olduğunu ifade eden Erhürman, en açık ve en samimi görüşmelerden biri olduğunu vurguladı. Görüşmede, Güven Yaratıcı Önlemler üzerinde konuşulduğunu dile getiren Erhürman, özlü konularda kendi duruşlarını daha net açıklama açısından bir fırsatı bulduklarının da altını çizdi.
Karpaz’daki okul ziyareti ile ilgili soru üzerine, Cumhurbaşkanı Erhürman, “Karpaz’daki öğrenim gören Kıbrıslı Rum çocuklar da bizim çocuklarımızdır. Bir süre arkadaşlarla bunun programlanması üzerine çalışıyorduk. Yarın itibarıyla bu ziyareti gerçekleştireceğim. Dipkarpaz’da Recep Tayyip Erdoğan Ortaokulu’na da ziyaret gerçekleştireceğim. Bu bir talep üzerine gerçekleşmedi. Dolayısıyla talep üzerine gerçekleşmiş gibi bir algı doğru değil. Kendisine aktardım. Kendisi de yorum yapmak istemediğini söylediğine göre daha fazla yorum yapmak istemem. Kuzeyde tek yanlı olarak talep etmesini beklemeden de o çocukları da diğer çocukları da kucaklamaya tüm çocuklarımızın problemlerini çözmeye çalışıyoruz,” dedi. Bir sorunları olduğuna dair bugüne kadar bir bilgi almadığını ifade eden Cumhurbaşkanı Erhürman, “Yerinde görmeyi tercih ediyorum. Tüm çocuklarımızın problemlerini çözmeye çalıştığımız gibi onların da problemlerini çözmeye çalışırız” dedi.
Limasol’daki Kıbrıslı Türklerin eğitimi meselesine değinen Cumhurbaşkanı Erhürman, “Sn. Talat’ın cumhurbaşkanlığı döneminde ben müzakere heyetindeyken var olan bir problemdir. Oradaki Kıbrıslı Türk öğrencilerin bir okulu yoktur. Sadece Türkçe öğrendiklerini bir sınıf var. Diğer dersler Türkçe değil. Ben insan haklarında mütekabiliyet diye bir şey kabul eden bir zihniyetten gelmiyorum özellikle de konu çocuklar ise. Dolayısıyla gideceğim ve oradaki çocukları da dinleyeceğim. Bir problemleri varsa diğer okullardaki çocuklarımızın problemlerini çözmeye çalıştığımız gibi onların da problemlerini çözmeye çalışacağız bir problemleri varsa. Şu ana kadar bana gelen bilgi çok özel bir problem olduğu yönünde değildir” dedi.
Başka bir soru üzerine Cumhurbaşkanı Erhürman şunları belirtti:
“Kıbrıs sorunu tarif edildiği gibi toplumlar arası bir sorun olmanın ötesindeydi son dönemde bunun daha da ötesindedir. Bunun gerekçesi olarak da bölgede yaşanan gelişmeler elbette Kıbrıs sorunu üzerine de etkili. Güney Kıbrıs Rum Yönetiminin çeşitli ülkelerle yaptığı ikili anlaşmalar gerçekleşti son Crans Montana’dan beri olan dönem içerisinde. Kıbrıs sorunun gittikçe uluslararası boyutu daha da artıyor. Kıbrıslı Türk lider ve Kıbrıslı Rum lider bu konuların hepsini konuşacak ama bunun ötesinde bölgeyi çok yakından ilgilendiren bir meseledir. Bölgedeki aktörler de sürece dair birtakım düşüncelere sahiptirler ve birtakım etkileme alanları yaratmaya çalışıyorlar. Bu aşama Kıbrıslı Türk lider ile Kıbrıslı Rum liderin gerçekten iki halkta da güveni yaratacak birbirlerine olan güveni tesis edecek bir yaklaşımla ele almaları gereken bir aşamadır. Bir görüşme masasından çıkıp da müzakere masasına giderse zaten en azından üç garantör ülkenin orada olacağı zaten biliniyor. Onun dışında orada bulunma talebinde bulunma talebinde bulunanlar var ama biz net duruş sergiliyoruz. Müzakere masası kurulursa orada iki lider ve üç garantör ülke bugüne kadar olduğu gibi orada olacak.
Crans Montana’ya kadarki süreçte kayıt altına alınan yakınlaşmalar ile ilgili yaptığı önceki açıklama ile ilgili bir soru üzerine Cumhurbaşkanı şöyle devam etti:
“Özlü konulara ilişkin görüş alışverişinde bulunduk dediğimiz başlık altında özellikle ben 4 maddelik metodolojimizin daha açık bir şekilde anlaşılmasını sağlamak açısından iki kişi karşı karşıya olduğumuz için daha fazla ve daha rahat kendimi anlatma fırsatı bulduğumu düşünüyorum. Bizim 4 maddelik metodolojimizin ikinci maddesi Crans Montana’ya kadar olan bütün yakınlaşmaların ilkesel olarak kabulüdür. Eğer yeni bir müzakere süreci başlayacaksa bugüne kadar hiç müzakere yapılmamış gibi sıfırdan başlamayalım diye bu maddeyi koymuştum. Senelerce müzakere masalarında dirsek çürütmek anlamına gelir. Oturup nerelerde anlaşmıştık diye bakarsak senin yakınlaşmaların benim yakınlaşmalarım gibi bir ayrım üzerinden başlarsak o yakınlaşmaları ele almaya başlarsak aslında bu her birinin yeniden müzakereye açılması anlamına gelir. Tam da istemediğimiz şey olan sıfırdan müzakereye başlamak gibi bir şey ortaya çıkan. Bunu daha açık bir şekilde söyleme fırsatı buldum. Bunu engelleyen benim lafı fazla güçlü laf algılandı anlaşılan genel olarak. Engellemekten kastım söylediğimin anlaşılmasıydı. Benim bu maddeyi koyma nedenim sıfırdan başlamayalım diye konulmuş bir maddedir. Yakınlaşmalar dediğimiz şeyler zaten BM’nin elinde var. Bunları açıp konuşacağımız zaman eğer başlayabilirsek müzakere masasına oturduğumuz zamandır. Usulen biz Crans Montana’ya kadar olan yakınlaşmaların tekrardan müzakereye açılmayacağını kabul edelim. Bu benim metodolojimin bir parçası bunun Türkiye ile ilgisi yok demekti kastım.”
Rum liderin açılmasını önerdiği Lefkoşa’da ikinci bir yaya geçişine ilişkin bir soru üzerine Cumhurbaşkanı Erhürman şunları söyledi:
“Sn. Hristodulidis basına yaptığı açıklamalarda söylemişti. Şu anda Metehan’da birtakım sorunlar yaşanıyor. Bu sorunlar bir an önce ortadan kalksın. Sadece Metehan’da yaşanan sorunların ortadan kalkması araçlı geçiş konusundaki tüm sorunları ortadan kalkacağı sonucunu doğurmuyor. Lefkoşa’da bizim ikinci araç geçiş noktasına ihtiyacımız var. Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların. Haspolat’ta yeni bir geçiş noktası açılacaksa sadece Kıbrıslı Türklerin kullanacağı bir nokta olmayacaktır. Kıbrıslı Rumların da kullanacağı bir geçiş noktası olacak. Bizim şu anda yaya geçişi açısından yeni bir noktaya ihtiyacımız yoktur. Karşı olduğum için değil. Biz göreve geldiğimizde önümüzde Akıncılar Kiracıköy, Eğlence ve Haspolat ile ilgili Sn. Ersin Tatar döneminden beri üzerinde çalışanı bulduk. Pişmiş aşa su katmayalım diyerek bunu sonuçlandıralım. Bunun içinde Haspolat var. Sn. Ersin Tatar o dönemde araçlı ikinci bir geçiş noktasına ihtiyaç var demiş ve Haspolat’ı önermiş. Bu Kıbrıslı Türklerin işine yaracağı için bir öneri değildir. Ben geldikten sonra göreve bu konuda bu kadar mesafe kaydedildiğine göre bu konuyu çözelim ve yine sıfırdan başlamayalım derdindeyim. İstenilen yer Lokmacı’dan yüz- yüz elli metre uzakta başka bir geçiş noktasıdır. Karşı olduğumdan değil ama şu andaki ihtiyacı karşılayacak bir şey değil. Gündemi dağıtarak bu kadar emeğin heba olmasını istemiyorum.”
Karma evlilikler ile ilgili bir soru üzerine Cumhurbaşkanı Erhürman, her görüşmede olduğu gibi gündeminde olan konulardan biri olduğunu söyleyerek, “Birtakım gelişmeler yaşandı. Elimdeki verileri Sn. Hristodulidis ile paylaştım o da bu verileri aldı ve bir sonraki toplantıda bu konu yine gündemimizde olacak” dedi.
Derinya-Bostancı geçiş noktasında seyrüsefer çıkarılması ile ilgili soru üzerine, Cumhurbaşkanı Erhürman, Rum muhatabın resmi olarak konu ile ilgili tamamlanma mesajını vermesini beklediklerini söyledi.
Açık ve samimi bir toplantı gerçekleştirdik yazısı ilk önce Kıbrıs Hakikat üzerinde ortaya çıktı.
