Araştırmacılar, ABD’deki hiper ölçekli veri merkezlerine güç sağlayan elektriğin yarısından fazlasının fosil yakıtlarla üretildiğini ve bunun emisyonlardaki ciddi artışa katkıda bulunduğunu tespit etti.
Araştırma sonuçları, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) COP31 iklim görüşmelerinde müzakerecilerin pazartesi günü başlattığı gönüllü taahhüt girişimiyle aynı döneme denk geldi.
Söz konusu girişim, şirketlere ve ülkelere dünya genelindeki veri merkezlerini temiz enerjiyle çalıştırmaları, ayrıca elektrik ve su tüketimleri ile emisyonları konusunda daha şeffaf olmaları çağrısında bulunuyor.
BM İklim Şefi Simon Stiell, taahhüdün tanıtımında yaptığı konuşmada, “Daha iyi bir yarın vaatleri karşılığında insanlardan bugün daha yüksek faturaları, gezegeni daha fazla ısıtan kirliliği ve daha derin eşitsizlikleri kabul etmelerini isteyemeyiz” dedi. Stiell, “Gelecekteki emisyon tasarruflarına ilişkin iddialar, iklim felaketlerini daha da kötüleştiren mevcut kirlilik artışının bahanesi olamaz” ifadelerini kullandı.
Veri merkezlerine yönelik tepkiler büyüyor
Veri merkezlerine yönelik kamuoyu muhalefeti artmaya devam ederken, bu tepki ABD seçimlerinde siyasi bir karşılık buldu ve yeni kurulacak tesisler için yerel düzeyde büyük itirazlara yol açtı.
Kanada’da ise devasa veri merkezi planları ülke genelindeki topluluklarda protestoları tetikledi. Bu sonbaharda yapay zeka devi Anthropic için Nova Scotia’da kurulması planlanan veri merkezi ile Saskatchewan eyaletindeki Regina kenti yakınlarında yapılması öngörülen 52 milyar dolarlık veri merkezi projesi protesto edildi.
Veri merkezlerinin iklim faturası
Harvard araştırmacıları, Mayıs 2024 ile Nisan 2025 tarihleri arasında ABD’nin en büyük 403 veri merkezini inceleyerek elektrik tüketimlerini ve emisyonlarını analiz etmek için mevcut verileri ve modellemeleri kullandı. Pazartesi günü Nature Sustainability dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu merkezlerin kullandığı elektriğin yaklaşık 28,3 milyon ton (25,7 milyon metrik ton) karbondioksit ürettiği tahmin edildi.
Araştırmacılar, yaklaşık yedi milyon hanenin bir yıllık ihtiyacını karşılamaya yetecek düzeydeki 82 teravatsaatlik elektrik tüketiminin yarısından fazlasının, küresel ısınmanın temel nedeni olan fosil yakıtlardan sağlandığını belirledi. Çevreye en fazla zarar veren fosil yakıt olarak kabul edilen kömür ise kullanılan elektriğin yüzde 15’ini üretti.
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Harvard Biyoistatistik Profesörü Francesca Dominici, bu emisyon tahmininin önceki araştırmaların gösterdiğinden iki ila üç kat daha yüksek olduğunu söyledi.
Dominici, “Bu miktar, Michigan gibi bir eyaletin tamamının veya küçük bir Avrupa ülkesinin karbondioksit emisyonuna eşdeğer” dedi. 2 bin yeni veri merkezi planının bu miktarı gelecek için daha da endişe verici hale getirdiğini ekleyen Dominici, “Karbondioksit emisyonlarını kontrol altına alma hedefinde geriye gidiyoruz” ifadelerini kullandı.

