NASA, 1972 yılındaki Apollo 17 görevinden bu yana ilk kez insanları Ay yüzeyine ulaştırmaya hazırlanıyor. 2028’deki Artemis misyonları öncesinde yapılan simülasyonlar, uzay kıyafetlerinde tehlikeli bir elektrik yükü birikebileceğini gösteriyor. Özellikle güneş ışığının hiç ulaşmadığı gölgeli kraterlerde bu risk katlanarak artıyor.
Negatif yüklü parçacıkların kıyafetlerde birikmesi, astronot uzay aracına geri döndüğünde büyük bir tehlike yaratıyor. Pozitif yüklü iniş aracı ile aşırı negatif yüklenen astronotun yaklaşması, kıvılcımlara ve elektrik arklarına yol açabiliyor. Bu durum hem uzay kıyafetlerine zarar verebiliyor hem de aracın oksijen dolu atmosferinde yangın riski doğurabiliyor.
Güvenli bir çözüm arayışı
Ay Topraklama Yarışması ile NASA, astronotlar araca dokunmadan önce üzerlerindeki statik elektriği zararsız hale getirecek tasarımlar bekliyor. Başvuruları başlayan 150 bin dolarlık yarışmada, geliştirilecek sistemin küçük, hafif ve Ay’ın aşırı sıcaklık değişimlerine dayanıklı olması gerekiyor.
Havada asılı kalan ve kıyafetlere yapışan yoğun ay tozunun elektrik atlamalarını kolaylaştırdığı biliniyor. Bu yüzden yeni teknolojinin, kıvılcımların uzay kıyafetine veya araca sıçramasını kesinlikle engellemesi şart koşuluyor.
Konsept tasarımı, hakem değerlendirmeleri ve final aşamalarından oluşan bu süreç, 2030’lu yıllarda kurulması planlanan uzun vadeli ay üssü için de kritik bir adım niteliği taşıyor.
