ABD Başkanı Donald Trump, Rusya ile Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurmak üzere derhal geçerli olacak bir ateşkeste anlaştığını duyurdu. Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy açıklamayı kendisi için de yeni bir gelişme olarak nitelendirirken, Kremlin anlaşmayı henüz doğrulamadı.
BBC Rusya Editörü Steve Rosenberg’e göre Moskova, ateşkesin Ukrayna’nın elini bağlayarak Rusya’ya avantaj sağlayacağını düşünüyor.
Trump, pazar günü Rusya ile Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını açıkladı. Kiev yönetimi, Rusya’nın da anlaşmaya uyması halinde ateşkese hazır olduğunu bildirdi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise gazetecilerin konuya ilişkin sorusuna, “Temaslar devam ediyor. Söyleyecek bir şeyimiz olduğunda mutlaka sizi bilgilendireceğiz.” yanıtını verdi.
Moskova anlaşmayı kendi lehine görüyor
Kremlin’e yakın Rus basını, Trump’ın ateşkes açıklamasını Moskova için bir “hediye” olarak değerlendirdi. Hükümet yanlısı Moskovski Komsomolets gazetesi, anlaşmanın Rusya’ya avantaj sağlayacağını savundu.
Gazeteye göre Rusya’nın Ukrayna’nın enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurması, buna karşılık Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerini hedef almasının önüne geçilmesi anlamına gelebilir. Gazete, bu durumun fiilen tek taraflı bir anlaşmaya dönüşebileceğini öne sürdü.
Son aylarda Ukrayna’nın Rusya’daki petrol tesislerine düzenlediği uzun menzilli insansız hava aracı saldırıları ciddi hasara ve ülke genelinde yakıt sıkıntısına yol açtı.
Moskova’nın, Ukrayna’nın bu saldırıları sürdürmesi halinde Kiev’i ABD’nin ekonomik çıkarlarına zarar vermekle suçlayabileceği belirtiliyor. Rus yetkililer ayrıca saldırıların, ABD’nin Rusya’dan dizel yakıt ithalatına yönelik anlaşmasını baltaladığını ileri sürebilir.
Trump, söz konusu anlaşmanın ABD’li tüketicilere fayda sağlayacağını savunsa da ithalat miktarının yakıt fiyatlarını önemli ölçüde düşürüp düşürmeyeceği konusunda şüpheler bulunuyor.
Kremlin, ABD’nin Ukrayna desteğinin azalmasını istiyor
Rosenberg’in değerlendirmesine göre Kremlin, Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarının Washington’da tepki çekmesini ve ABD’nin Kiev’e verdiği desteğin azalmasını memnuniyetle karşılayacaktır.
Moskova, Washington’ın Ukrayna ile istihbarat paylaşımını durdurmasını ve Kiev’e gönderilmek üzere Avrupa ülkelerine yapılan silah satışlarını kesmesini istiyor.
Trump’ın Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy için “Bence Ukrayna’nın yeni bir başkan seçmesinin zamanı geldi.” sözleri de Kremlin tarafından olumlu karşılandı.
Zelenskiy, Ukrayna’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapılabilmesi için Rusya’dan 60 günlük ateşkes talep etti. Ancak Peskov, Moskova’nın geçici ateşkes yerine kalıcı barış istediğini savundu.
Kremlin pazartesi günü seçimlerin yapılabilmesi amacıyla bir günlük çatışmasızlık önerisinde bulundu. Ancak bu teklifin Ukrayna ve Batı ülkeleri tarafından ciddi bir çözüm önerisi olarak görülmesi beklenmiyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da pazartesi günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın ateşkesin sağlayacağı “nefesi” hak etmediğini savundu.
Moskova’nın hedefi değişmedi
Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürmesi ve kış mevsimi yaklaşırken Ukrayna üzerindeki baskıyı artırmaya çalışması, Kremlin’in çatışmaları durdurmaya istekli olmadığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada Rusya’nın gece boyunca ve sabah saatlerinde Ukrayna’daki çeşitli enerji tesislerini hedef aldığını bildirdi.
Kremlin’e yakın Moskovski Komsomolets gazetesi ise Ukrayna’yı Rusya’nın şartlarında barışı kabul etmeye zorlamak için ülkeyi “Taş Devri’ne döndürme” çağrısında bulundu.
Rosenberg’e göre Moskova’nın temel hedefi değişmiş değil: Ukrayna’yı teslim olmaya zorlamak. Kremlin, Trump ile yapılan dizel yakıt anlaşmasının ve ABD Başkanı’nın Zelenskiy’ye yönelik artan sabırsızlığının bu hedefe ulaşmasına yardımcı olacağını düşünüyor.
