Gezegenin iklimi ve deniz yaşamı için kritik öneme sahip olan kıtanın deniz buzunda, kayıtlara geçen en düşük dört yılın tamamı son dört yıl içinde yaşandı.
Uydular kıtanın deniz buzunu 1979’dan bu yana izliyor. Bu yılki veriler, deniz buzunun 14 Eylül’de 17,59 milyon kilometrekare ile zirveye ulaştığını gösterdi.
Bu rakam, ortalama maksimum seviyenin yaklaşık bir milyon kilometrekare veya İspanya’nın yaklaşık iki katı büyüklüğünde bir alan kadar altında kalıyor.
İklim sistemi değişiyor
Colorado Üniversitesine bağlı Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezinden Uzman Dr. Walt Meier, kıtanın deniz buzu döngüsündeki bu aşamada çok fazla potansiyel değişkenlik olduğu için merkezin maksimum seviyeyi açıklamakta beklediğini söyledi.
Ancak deniz buzu seviyelerinin 14 Eylül’den bu yana düştüğünü belirten Meier, maksimum seviyeye ulaşıldığını düşündüğünü aktardı.
Antarktika’nın deniz buzu, yaz aylarında eriyerek son şubat aylarında 2 milyon kilometrekarenin altına iniyor ve ardından kış boyunca büyüyerek eylül ayında 17 milyon kilometrekarenin üzerine çıkıyor.
Ancak son yıllarda hem kış hem de yaz aylarında düşük deniz buzu rekorları kırılması, küresel ısınmanın kayıplara yol açtığı endişelerini artırıyor.
Melbourne’deki Monash Üniversitesinden Güney Okyanusu Uzmanı Dr. Ariaan Purich, son dört kışın kayıtlardaki en düşük deniz buzu maksimumuna sahip olduğunu ve bunun değişen bir sistemin çok net bir göstergesi olduğunu kaydetti.
Bunun artık tek seferlik bir olay olmadığını ifade eden Purich, “Deniz buzu artık eskiden olduğu gibi aynı okyanus alanını kaplamıyor. Düşük geçen kışların ardından yine düşük kışlar görüyoruz ve bu da iklimi ısıttığımız için deniz buzunun farklı davrandığını gösteriyor. Bu gelecekteki bir sorun değil. Bu şimdiki bir sorun.” dedi.
El Nino etkisi ve eriyen buzullar
Antarktika yarımadasında haziran ayında normalin 20 derece üzerinde sıcaklıklarla bir sıcak hava dalgası yaşanırken bilim insanları, buz olması gereken yerde Fransa büyüklüğünde açık bir okyanus alanı bulunduğuna dikkat çekti.
Ağustos ayının başlarında deniz buzunun istikrarlı bir şekilde genişlemesi gerekirken, Pasifik’in güneyindeki Amundsen Denizi’nin büyük bir bölümü buz kaybetti.
Purich, tropikal Pasifik’teki El Nino iklim modeliyle ilişkili rüzgarlardaki değişikliklerin o bölgedeki deniz buzunun azalmasında muhtemelen rol oynadığını söyledi.
Avustralya Meteoroloji Bürosunda Antarktika koşullarını izleyen Dr. Phil Reid, El Nino’nun fırtına sistemlerinin Antarktika etrafındaki hareketini değiştirme eğiliminde olduğunu, bunun da bazılarının aynı yerde kalarak altındaki deniz buzunu çalkalamasına yol açtığını ifade etti.
Reid, El Nino olmasa bile benzer bir durumda olunacağını ve bunun biraz endişe verici olduğunu kaydetti. Atmosferin biraz rol oynayacağını ancak sonunda termodinamiğin kazanacağını belirten Reid, “Su çok sıcaksa, o kadar fazla deniz buzunuz olmayacak.” diye konuştu.
Purich, Antarktika’nın “kutup gecesinden” çıkmasıyla deniz buzunun gün boyunca güneşin enerjisini yansıttığını ancak daha az deniz buzunun Güney Okyanusu’nun daha fazla ısı alabileceği anlamına geldiğini söyledi.
Ekosistem tehdit altında
Deniz buzunun kaybı zaten su üzerinde yüzdüğü için deniz seviyelerini doğrudan etkilemiyor ancak buz sahanlıklarını okyanus aşırılıklarına maruz bırakabiliyor ve zayıflatabiliyor.
Buz sahanlıkları buzulların ve kıtanın devasa buz tabakasının ilerleyişini yavaşlatıyor. Bu tabaka okyanusa ulaşırsa küresel deniz seviyelerini metrelerce yükseltme potansiyeli taşıyor.
Kıtanın besin ağının kritik unsurları olan algler ve kriller için yaşam alanları sağlamasının yanı sıra, dengesiz deniz buzu, üremek ve yavrularını büyütmek için buzu kullanan imparator penguenler de dahil olmak üzere diğer türler için endişeleri artırıyor.
Tazmanya Üniversitesinden Antarktika deniz buzu uzmanı Dr. Will Hobbs, Antarktika deniz buzunun bu ayın başlarında zirveye ulaşmasından bu yana normalden daha hızlı düştüğünü kaydetti.
Buz sahanlıkları üzerindeki etkilere yönelik endişelere dikkat çeken Hobbs, “Başka bir düşük yaz mevsimiyle karşı karşıya kalabiliriz ve işte o zaman işler gerçekten endişe verici bir hal alacak.” dedi.
Hobbs, küresel iklim sisteminin bu deniz buzu kaybına ne kadar duyarlı olduğu üzerinde hala çalıştıklarını ancak sistemin, anlaşılandan daha hızlı değiştiğini sözlerine ekledi.
