Bilim insanları, güçlü El Niño hava olayının önümüzdeki aylarda dünya genelinde yaklaşık 451 bin ek sıcaklık kaynaklı ölüme neden olabileceğini öngörüyor.
Climate Impact Lab tarafından yapılan modellemeye göre, tahmin edilen ölümler Eylül 2026 ile Şubat 2027 arasındaki dönemi kapsıyor. Araştırmacılar, El Niño’nun küresel sıcaklıklar üzerindeki etkisinin daha önceki güçlü El Niño dönemlerine kıyasla daha yüksek olabileceğine dikkati çekiyor.
Buradaki 451 bin kişilik sayı, gerçekleşmiş bir can kaybını ifade etmiyor. Araştırmacılar, geçmişte sıcaklıklarla ölüm oranları arasındaki ilişkiyi ve El Niño’nun önümüzdeki aylarda oluşturması beklenen sıcaklık etkisini kullanarak olası ek ölümleri hesapladı.
En büyük risk tropikal bölgelerde
Modellemeye göre sıcaklık kaynaklı ek ölümlerin önemli bölümünün tropikal ve sıcak bölgelerde görülmesi bekleniyor.
El Nino’dan en çok etkilenmesi beklenen ülkelerin başında Nijerya, Endonezya ve Sudan geliyor. Tahminlerde Nijerya’da yaklaşık 31 bin 300, Endonezya’da 19 bin 300, Sudan’da 17 bin 400, Hindistan’da 15 bin 700 ve Brezilya’da 13 bin 300 ek ölüm öngörülüyor.
ABD’de ise yaklaşık 3 bin 500 ek sıcaklık kaynaklı ölüm yaşanabileceği hesaplandı.
Araştırmacılar, özellikle yaşlılar ve sıcak hava koşullarında çalışan kişilerin daha yüksek risk altında olabileceğine işaret ediyor.
Kuraklık ve seller de etkili olabilir
El Niño’nun etkisinin yalnızca sıcaklık artışıyla sınırlı kalmayacağı belirtiliyor.
Küresel hava ve deniz sıcaklıklarındaki değişimlerin bazı bölgelerde kuraklık ve orman yangınlarını, başka bölgelerde ise aşırı yağış ve selleri tetikleyebileceği ifade ediliyor.
Bu olayların neden olabileceği can kayıpları ise 451 bin kişilik sıcaklık kaynaklı ölüm tahminine dahil değil.
İklim krizi etkileri ağırlaştırıyor
El Niño doğal bir iklim olayı olsa da araştırmacılar, insan kaynaklı küresel ısınmanın bu tür olayların etkilerini daha ağır hale getirebileceğine dikkat çekiyor.
El Niño sırasında Pasifik Okyanusu’nun yüzey sularında meydana gelen ısınma, atmosferik dolaşımı değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkiliyor.
Bu yılki El Niño’nun etkisinin, olayın beklenen zirvesine ulaşmasından aylar önce önceki rekorları aşmaya başladığı belirtiliyor.
Erken uyarı sistemleri önem taşıyor
Araştırmacılar, aşırı sıcakların neden olabileceği ölümleri azaltmak için erken uyarı sistemleri, serinleme merkezleri ve sağlık hizmetlerinde hazırlıkların önemine dikkat çekiyor.
Özellikle açık havada çalışanlar için çalışma saatlerinin sıcaklık koşullarına göre düzenlenmesi ve sıcaklık artışlarına karşı önceden önlem alınmasının can kayıplarını azaltabileceği belirtiliyor.
Araştırmanın tahminleri, dünya genelindeki 24 binden fazla bölgedeki sıcaklık ve ölüm oranları arasındaki ilişkilere dayanıyor. Bilim insanları, El Niño’nun önümüzdeki aylardaki olası etkilerini bu verilerle birleştirerek küresel ölçekteki risk tahminini oluşturdu.
