Dünyanın en sıcak ve en kurak bölgelerinden biri olan Etiyopya’nın Afar bölgesinde, develerin kavurucu güneş altında çektikleri çile iklim krizinin boyutunu gözler önüne seriyor. Yıllardır deve yetiştiriciliği yapan yerel halk, daha önce hiç tanık olmadıkları şiddette sıcaklarla mücadele ettiklerini belirtiyor.
Ayaklarında kabarcıklar oluşan, gözleri sulanan ve derileri yanan hayvanlar, aşırı sıcaklar nedeniyle hızla güçten düşüyor. Son dönemde doğan yavruların birer birer kaybedilmesi, durumun vahametini ortaya koyuyor.
Eskiden serinlik getiren rüzgarların bile artık sıcaklık taşıdığı bölgede, hayvancılık sürdürülemez bir noktaya sürükleniyor.
Afrika genelinde yaşanan bu değişim, bilimsel araştırmalarla da doğrulanıyor. Dayanıklılıkları sebebiyle diğer çiftlik hayvanlarının yerine tercih edilen tek hörgüçlü develer, yükselen sıcaklıklar karşısında vücut ısılarını dengelemekte yetersiz kalıyor.
Kuraklık develeri bile etkiliyor
Normal şartlarda vücut ısısını gün içinde esneterek su kaybını önleyebilen bu canlılar, sıcaklıkların kritik sınırları aşmasıyla ağır bir ısı stresine giriyor. Kuzey ve Doğu Afrika’da devam eden kuraklıkla birleşen bu durum, ciddi su ve yem sıkıntısına yol açarak hayvanların bağışıklık sistemini çökertiyor.
İklim şartlarının ağırlaşmasıyla birlikte veterinerler, deve ölümlerinde ve hastalıklarda belirgin bir artış yaşandığını vurguluyor. Somali ve Kenya gibi Doğu Afrika ülkelerinde develerin neredeyse yarısının kuraklığa bağlı sebeplerle kaybedildiği bölgeler bulunuyor.
Aşırı sıcaklar develerin hücresel düzeyde zarar görmesine, enfeksiyonlara açık hale gelmesine, süt verimlerinin düşmesine ve üreme sorunları yaşamalarına neden oluyor.
Ekolojik denge bozuluyor
Cezayir ve Fas gibi Kuzey Afrika ülkelerinde de durum farklılık göstermiyor; yaz aylarındaki sıcak dalgaları doğrudan kitlesel hayvan ölümlerini tetikliyor.
Bölgedeki ekolojik dengenin bozulması, insanları yüzyıllardır yaşadıkları toprakları terk etmek zorunda bırakıyor. Etiyopya’da deve yetiştiricileri, hayvanlarına yem ve su bulabilmek adına geleneksel yerleşim alanlarını temelli olarak terk edip güney bölgelerine göç ediyor.
İklim krizinin doğrudan bir mağduru haline gelen develer, çölde hayatta kalmanın son kalesi olarak görülüyordu. Ancak her geçen gün artan sıcaklıklar, doğanın en dirençli canlılarını dahi çaresiz bırakıyor.
