<\/p>\n
H\u00fck\u00fcmetin uzman komisyonuna haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 raporda belirli ya\u015f gruplar\u0131 i\u00e7in koruma tedbirlerinin yasal olarak belirlenmesi talep edilerek gen\u00e7lerin ve \u00e7ocuklar\u0131n sosyal medya kullan\u0131m\u0131 konusunda iki se\u00e7enek sunuldu.
\u0130lk se\u00e7enekte \u00e7ocuklar i\u00e7in sosyal medya k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n 13 ya\u015f olarak belirlenmesi tavsiye edilen raporda 13 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in uygun ve d\u00fc\u015f\u00fck risk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015f hizmetlerin kullan\u0131lmas\u0131na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43372,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-43371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dunya"],"yoast_head":"\n
\n\tH\u00fck\u00fcmetin uzman komisyonuna haz\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 raporda belirli ya\u015f gruplar\u0131 i\u00e7in koruma tedbirlerinin yasal olarak belirlenmesi talep edilerek gen\u00e7lerin ve \u00e7ocuklar\u0131n sosyal medya<\/a> kullan\u0131m\u0131 konusunda iki se\u00e7enek sunuldu.<\/p>\n
\n\t\u0130lk se\u00e7enekte \u00e7ocuklar i\u00e7in sosyal medya<\/a> k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n 13 ya\u015f olarak belirlenmesi tavsiye edilen raporda 13 ya\u015f\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in uygun ve d\u00fc\u015f\u00fck risk ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanm\u0131\u015f hizmetlerin kullan\u0131lmas\u0131na izin veren yasal d\u00fczenleme getirilmesi gerekti\u011fi belirtildi.<\/p>\n
\n\tRaporda 13-18 ya\u015f\u0131ndaki gen\u00e7ler i\u00e7in kademeli koruma \u00f6nlemlerinin uygulanmas\u0131 talep edildi.<\/p>\n
\n\t\u0130kinci se\u00e7enek olarak da raporda ya\u015f s\u0131n\u0131rlamas\u0131 yerine Dijital Hizmetler Yasas\u0131’na (DSA), hizmetlerin veya \u00f6zelliklerin \u00f6zel riskler bar\u0131nd\u0131rmas\u0131 durumunda belirli ya\u015f gruplar\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlanmalar\u0131 zorunlu k\u0131lan bir d\u00fczenlemenin eklenmesi \u00f6nerildi.<\/p>\n
\n\t\u00d6\u011frenciler i\u00e7in derslerde ve teneff\u00fcslerde 7. s\u0131n\u0131fa kadar cep telefonlar\u0131n\u0131n ki\u015fisel kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 istenen raporda 8. s\u0131n\u0131ftan itibaren de okullar\u0131n \u00f6\u011frencilerle birlikte “ba\u011flay\u0131c\u0131 kullan\u0131m planlar\u0131” olu\u015fturmalar\u0131n\u0131n zorunlu hale getirilmesi talep edildi.<\/p>\n
\n\tRaporda gen\u00e7lerin ve \u00e7ocuklar\u0131n dijital alanda korunmas\u0131 konusunda sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n, velilerin, okullar\u0131n ve devletin daha fazla sorumluluk almas\u0131 gerekti\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n
\n\t\u00c7ocuklar\u0131n dijital medya kullan\u0131m\u0131 ile fiziksel ve ruhsal sa\u011fl\u0131klar\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ba\u011flant\u0131 bulundu\u011fu uyar\u0131s\u0131nda bulunulan raporda uzun s\u00fcre ekran ba\u015f\u0131nda kalman\u0131n ve hareket eksikli\u011finin uyku, konsantrasyon, g\u00f6rme yetene\u011fi ve kilo gibi durumlar\u0131 olumsuz etkiledi\u011fi belirtildi.<\/p>\n
\n\tYap\u0131lan ayr\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma, \u00fclkede medya ba\u011f\u0131ml\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek d\u00fczeyde oldu\u011funu ortaya koydu. 10-17 ya\u015flar\u0131ndakilerin y\u00fczde 25’inin medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n sorunlu oldu\u011funa i\u015faret edilen ara\u015ft\u0131rmada bu ya\u015f grubundakilerin y\u00fczde 4,7’sinin ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n
\n\tUzmanlardan destek<\/h2>\n
\n\tAlman \u00c7ocuk<\/a> ve Ergen Psikiyatri<\/a> Derne\u011fi (DGKJP) Y\u00f6netim Kurulu \u00dcyesi Prof. Dr. Eva M\u00f6hler, \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin sosyal medya kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenleme \u00f6nerilerini AA muhabirine de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, uzman komisyonunun \u00f6nerilerinin \u00e7ocuklar\u0131n dijital d\u00fcnyada korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir ad\u0131m oldu\u011funu belirterek, d\u00fczenlemenin gecikmeden hayata ge\u00e7irilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\n\tRaporu “temel olarak \u00e7ok olumlu” de\u011ferlendirdi\u011fini kaydeden M\u00f6hler, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131, dijital yetkinlik kazanmas\u0131 ve toplumsal kat\u0131l\u0131m\u0131 esas alan yakla\u015f\u0131m\u0131 desteklediklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, “0 ile 2 ya\u015f aras\u0131nda ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasak olmas\u0131 gerekti\u011fi, \u00e7ocuklar\u0131n en az 3 ya\u015f\u0131na kadar tamamen analog \u00e7ocukluk ge\u00e7irmesi ve okullar\u0131n 7. s\u0131n\u0131fa kadar ak\u0131ll\u0131 telefondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki \u00f6nerileri \u00e7ok olumlu kar\u015f\u0131l\u0131yoruz.” dedi.<\/p>\n
\n\tDijital ihmal de aile<\/a> hukuku kapsam\u0131nda de\u011ferlendirilmeli<\/h2>\n
\n\tYeni d\u00fczenlemede aile hukukuna ili\u015fkin \u00f6nerileri de \u00f6nemsediklerine dikkati \u00e7eken M\u00f6hler, \u00e7ocuklar\u0131n saatlerce ekran ba\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n yaln\u0131zca ebeveyn<\/a> tercihi olarak g\u00f6r\u00fclmemesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, “Bir ilkokul \u00f6\u011frencisinin b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011fleden sonras\u0131n\u0131 bilgisayar ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irmesi, aile hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan kabul edilemez olmal\u0131d\u0131r. Dijital ihmalin de hukuken tan\u0131mlanmas\u0131, toplumdaki standartlar\u0131 de\u011fi\u015ftirecektir. Aile hukuku kapsam\u0131nda dijital ihmalin yani bir \u00e7ocu\u011fun ger\u00e7ekten 8-9 saat boyunca medya t\u00fcketimine izin vermenin aile hukuku a\u00e7\u0131s\u0131ndan yasal olarak yasak oldu\u011fu belirtilirse o zaman bir \u015feyler de de\u011fi\u015fecektir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tBunun ebeveyn davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015ftirece\u011fini dile getiren M\u00f6hler, “\u015eiddetsiz \u00e7ocuk yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n yasala\u015fmas\u0131nda oldu\u011fu gibi bu d\u00fczenleme de \u00f6nce bir standart olu\u015fturacak, ard\u0131ndan aileler buna uyum sa\u011flayacakt\u0131r.” dedi.<\/p>\n
\n\tSosyal medya, beyin geli\u015fimini olumsuz etkiliyor<\/h2>\n
\n\tSosyal medyan\u0131n tehlikesinin yaln\u0131zca i\u00e7erikten kaynaklanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten M\u00f6hler, ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen s\u00fcrenin \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel ve zihinsel geli\u015fimini do\u011frudan etkiledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u00c7ocuklar\u0131n hareket etmeye ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131na dikkati \u00e7eken M\u00f6hler, ekran kar\u015f\u0131s\u0131nda ge\u00e7irilen uzun s\u00fcrelerin beyin geli\u015fimini olumsuz etkiledi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, “\u00c7ocuk ne kadar k\u00fc\u00e7\u00fckse medya t\u00fcketiminin etkisi de o kadar a\u011f\u0131r oluyor. Konsantrasyon bozukluklar\u0131 art\u0131yor, duygu d\u00fczenleme yetene\u011fi zay\u0131fl\u0131yor ve d\u00fcrt\u00fcsellik y\u00fckseliyor. B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli ara\u015ft\u0131rmalar, bunun art\u0131k tart\u0131\u015fmas\u0131z oldu\u011funu g\u00f6steriyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tSosyal medyan\u0131n genel medya kullan\u0131m\u0131na ek riskler olu\u015fturdu\u011funa i\u015faret eden M\u00f6hler, \u00e7ocuklar\u0131n siber zorbal\u0131k, cinsel taciz, uygunsuz i\u00e7erikler ve s\u00fcrekli sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tK\u0131z \u00e7ocuklar\u0131nda son y\u0131llarda yeme bozukluklar\u0131n\u0131n belirgin \u015fekilde artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken M\u00f6hler, bunun sosyal medya kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015fla ayn\u0131 d\u00f6neme denk geldi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\n\tPlatformlar, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olu\u015fturacak \u015fekilde tasarlan\u0131yor<\/h2>\n
\n\tM\u00f6hler, sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 algoritmalar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzun s\u00fcre \u00e7evrim i\u00e7i kalmas\u0131n\u0131 hedefledi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
\n\t“Platformlar, algoritmalar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olu\u015fturacak \u015fekilde tasarl\u0131yor. Renkli uyar\u0131c\u0131lar ve \u00f6d\u00fcl sistemleri, \u00e7ocuk beyninde dopamin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiriyor.” diyen M\u00f6hler, \u00e7ocuklar\u0131n ger\u00e7ek hayattaki sosyal ve sportif faaliyetler yerine dijital \u00f6d\u00fcl mekanizmalar\u0131na y\u00f6neldiklerini ifade etti.<\/p>\n
\n\tMedya ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle 3 y\u0131l \u00f6nce \u00f6zel poliklinik a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 belirten M\u00f6hler, art\u0131k “sosyal a\u011f kullan\u0131m bozuklu\u011fu”nun yeni uluslararas\u0131 psikiyatrik tan\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir hastal\u0131k olarak yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tAlman K\u0131z\u0131lha\u00e7\u0131n\u0131n (DRK) bu alandaki ara\u015ft\u0131rmas\u0131na i\u015faret eden M\u00f6hler, “Yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 5’lik kesim, art\u0131k tan\u0131 kriterlerini kar\u015f\u0131l\u0131yor. Riskli kullan\u0131m ise bunun yakla\u015f\u0131k iki kat\u0131. Bu da yakla\u015f\u0131k 300 bin \u00e7ocuk ve gence kar\u015f\u0131l\u0131k geliyor.” dedi.<\/p>\n
\n\tOkullar, ak\u0131ll\u0131 telefondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmal\u0131<\/h2>\n
\n\tUzman komisyonunun okullarda ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 \u00f6nerisini de g\u00fc\u00e7l\u00fc bi\u00e7imde destekledi\u011fini kaydeden M\u00f6hler, okulun, \u00e7ocuklar\u0131n sosyal becerilerini geli\u015ftirdi\u011fi en \u00f6nemli alanlardan oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\t“Eskiden \u00e7ocuklar otob\u00fcs<\/a> duraklar\u0131nda birbirleriyle konu\u015furdu. \u015eimdi herkes ekran\u0131na bak\u0131yor. Oysa bu plans\u0131z kar\u015f\u0131la\u015fmalar, \u00e7ocuklar\u0131n ileti\u015fim kurmay\u0131 ve sosyal ili\u015fkiler geli\u015ftirmeyi \u00f6\u011frendi\u011fi en \u00f6nemli anlard\u0131r.” diyen M\u00f6hler, \u00f6zellikle tam g\u00fcn e\u011fitim<\/a> veren ve spor ile sanatsal etkinliklerin yer ald\u0131\u011f\u0131, ak\u0131ll\u0131 telefon kullan\u0131lmayan okul<\/a> modelinin en do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcm olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tErken ya\u015fta ekran kullan\u0131m\u0131 duygusal geli\u015fimi de etkiliyor<\/h2>\n
\n\t\u00c7ocuklar\u0131n, duygular\u0131 y\u00fcz y\u00fcze ileti\u015fim yoluyla \u00f6\u011frendiklerini vurgulayan M\u00f6hler, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta yo\u011fun ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n sosyal ve duygusal geli\u015fimi de olumsuz etkiledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, “\u00c7ocuklar, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n y\u00fcz ifadelerini g\u00f6rerek duygular\u0131 tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011frenir. E\u011fer \u00e7ocuk tabletine, anne<\/a> de kendi telefonuna bak\u0131yorsa bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fim ortadan kalk\u0131yor. Bunun sonucunda dil geli\u015fimi, motor beceriler ve duygu d\u00fczenleme yetene\u011fi zarar g\u00f6r\u00fcyor.” dedi.<\/p>\n
\n\tYo\u011fun medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6fke patlamalar\u0131, kendine zarar verme davran\u0131\u015flar\u0131 ve intihar e\u011filimlerinde de art\u0131\u015fla ili\u015fkilendirildi\u011fini belirten M\u00f6hler, beyin geli\u015fiminin \u00f6zellikle ilk 4-5 ya\u015fta son derece hassas oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
\n\t13 ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 do\u011fru y\u00f6nde at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131m<\/h2>\n
\n\tDGKJP’nin daha \u00f6nce sosyal medya i\u00e7in 14 ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00f6nerdi\u011fini anlatan M\u00f6hler, Aile Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 13 ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmesini olumlu de\u011ferlendirdi.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, platformlar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi ve medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu ancak bunun \u00e7ocuklar\u0131n korunmas\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7emeyece\u011fini belirterek, “\u00d6nce \u00e7ocu\u011fu korumak zorunday\u0131z. Platformlar\u0131n bir g\u00fcn sorumluluk almas\u0131n\u0131 bekleyemeyiz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tAvrupa genelinde ortak d\u00fczenleme beklentisi<\/h2>\n
\n\tBakanl\u0131\u011f\u0131n d\u00fczenlemeyi Avrupa Birli\u011fi<\/a> (AB) d\u00fczeyinde hayata ge\u00e7irme hedefini de destekledi\u011fini s\u00f6yleyen M\u00f6hler, Br\u00fcksel’deki AB<\/a> Dijital Paneli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n benzer y\u00f6nde ilerledi\u011fi izlenimini edindi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tPanel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7ocuk ve gen\u00e7lik \u00f6rg\u00fctlerinin de g\u00f6r\u00fc\u015flerinin al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden M\u00f6hler, farkl\u0131 kesimlerin uzla\u015f\u0131s\u0131yla haz\u0131rlanacak Avrupa \u00e7ap\u0131ndaki bir d\u00fczenlemenin \u00e7ok \u00f6nemli olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tD\u00fczenlemenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girebilece\u011fi tarihe ili\u015fkin de M\u00f6hler, gecikmeye tahamm\u00fcl edilemeyece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
\n\tM\u00f6hler, “Ne kadar erken olursa o kadar iyi. Haz\u0131rlanan tavsiyelerin art\u0131k h\u0131zla hayata ge\u00e7irilmesi gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bo\u015fa ge\u00e7en her g\u00fcn bir \u00e7ocuk i\u00e7in sinir h\u00fccrelerinin ve becerilerinin kayb\u0131 anlam\u0131na geliyor. Art\u0131k \u015fimdi harekete ge\u00e7meliyiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"