<\/p>\n
\n\tABD<\/a> merkezli Uluslararas\u0131 Kuran Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Derne\u011fi (IQSA) \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Dr. Hythem Sidky, s\u00f6z konusu ke\u015fiflerin erken \u0130slam tarihine ve Kur’an-\u0131 Kerim metninin aktar\u0131m\u0131na dair \u00f6nemli bilgiler sundu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\n\tKe\u015fifleri de\u011ferlendiren IQSA \u0130cra Direkt\u00f6r\u00fc Dr. Sidky, yeni yay\u0131mlanan yaz\u0131tlar\u0131n heyecan verici oldu\u011funu vurgulayarak, “Bu yeni yay\u0131mlanan yaz\u0131tlar \u00e7ok heyecan verici \u00e7\u00fcnk\u00fc bize erken \u0130slam tarihine dair giderek daha b\u00fcy\u00fck bir anlay\u0131\u015f ve pencere sunuyor. Sadece bu da de\u011fil, bu yaz\u0131tlar\u0131n bulundu\u011fu ve Medine’yi \u00e7evreleyen daha geni\u015f bir b\u00f6lgeyi kapsayan konum \u00e7ok \u00f6nemli ve \u00e7ok ilgin\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc buras\u0131 ger\u00e7ekten \u0130slam’\u0131n do\u011fu\u015f yeriydi ve ilk halifeler Medine merkezliydi. Peygamber’den sonraki ilk nesiller ve sahabenin bir\u00e7o\u011fu bu b\u00f6lgede ya\u015fad\u0131, bu b\u00f6lgeye seyahat etti ve b\u00f6lgeyi \u00e7evreleyen kayalar\u0131n \u00fczerinde izlerini b\u0131rakt\u0131.” dedi.<\/p>\n
\n\tYaz\u0131tlar Hazreti \u00d6mer’in \u00f6nemini g\u00f6steriyor<\/h2>\n
\n\tBulunan yaz\u0131tlar aras\u0131nda ikinci halifenin ad\u0131n\u0131n ge\u00e7mesinin heyecan verici bir bulgu oldu\u011funu dile getiren Sidky, bunun Hazreti \u00d6mer’den bahseden daha geni\u015f bir yaz\u0131t koleksiyonuna katk\u0131da bulundu\u011funu s\u00f6yledi. Sidky, bu koleksiyonun i\u00e7inde Hazreti \u00d6mer’in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden bahseden ve Hicri 24 y\u0131l\u0131na tarihlenen \u00fcnl\u00fc Z\u00fcheyr Yaz\u0131t\u0131’n\u0131n da bulundu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
\n\tSon ke\u015fifteki yaz\u0131t\u0131n farkl\u0131 bir \u00f6zelli\u011fine dikkati \u00e7eken Sidky, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
\n\t“Bu \u00f6zel vakada, yaz\u0131tla ilgili b\u00fcy\u00fcleyici olan \u015fey, \u00d6mer’den bahsetmesine ra\u011fmen, yaz\u0131t\u0131n paleografisinin birinci y\u00fczy\u0131la ait bir tarihlendirmeyi engellemesidir. Dolay\u0131s\u0131yla bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131t b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla \u00d6mer d\u00f6neminden kalma bir yaz\u0131t de\u011fil, onu anan ve \u00f6nemli bir \u015fahsiyet olarak kabul eden bir yaz\u0131tt\u0131r. Bu durum b\u00fcy\u00fck bir tarihi \u00f6nem ta\u015f\u0131makta ve \u00d6mer’in b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar \u00fczerindeki tarihini ve \u00f6nemini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r.”<\/p>\n
\n\t\u0130slamiyet sonras\u0131 yaz\u0131tlarda patlama ya\u015fand\u0131<\/h2>\n
\n\tYaz\u0131tlar\u0131n sadece kayaya ne yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, ayn\u0131 zamanda yaz\u0131y\u0131 kaz\u0131yan insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda da \u00e7ok \u015fey s\u00f6yledi\u011fini belirten Sidky, Medine b\u00f6lgesinde \u0130slamiyet’ten sonra yaz\u0131t say\u0131s\u0131nda net bir patlama ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\n\tSidky, “\u0130slam \u00f6ncesi d\u00f6nemde b\u00f6lgedeki yaz\u0131tlar\u0131n yo\u011funlu\u011fu ve say\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan keskin bir ge\u00e7i\u015f g\u00f6r\u00fcyoruz; \u0130slam’dan sonra ise bir\u00e7o\u011fu \u00e7ok dindar ve dini nitelikte olan inan\u0131lmaz say\u0131da yaz\u0131t\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Erken halifelerden bahsediyorlar, \u015fehadetten bahsediyorlar, Kur’an-\u0131 Kerim’den ayetler aktar\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00f6lgenin her yerinde bu yaz\u0131tlar\u0131n \u00fczerinde b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok say\u0131da d\u0131\u015fsal dini ve dindar yakar\u0131\u015flar g\u00f6r\u00fcyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tSidky, bu durumun iki farkl\u0131 anlama geldi\u011fini belirterek, “Birincisi, n\u00fcfusun genel okuryazarl\u0131\u011f\u0131ndan ve okuryazarl\u0131\u011f\u0131n erken M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus<\/a> i\u00e7in ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u00f6nem ve anlamdan bahsediyor. Ancak ayn\u0131 zamanda, birinin an\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015fatmak ve di\u011fer insanlar\u0131n gelip g\u00f6rmesi i\u00e7in kayada kal\u0131c\u0131 bir iz b\u0131rakmak istemeye dair \u00f6zel bir k\u00fclt\u00fcrden de bahsediyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tKur’an-\u0131 Kerim’in g\u00fcnl\u00fck hayattaki merkezi rol\u00fc<\/h2>\n
\n\tBu ke\u015fiflerin erken \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 tamamen de\u011fi\u015ftirecek nitelikte devrimsel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak Kur’an metninin tarihi ve aktar\u0131m\u0131 hakk\u0131nda bilinen belirli \u015feyleri g\u00fc\u00e7lendirdi\u011fini aktaran Sidky, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
\n\t“Bu durum, \u00f6zellikle g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feylerin duvar yaz\u0131s\u0131 (grafiti) oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, Kur’an’\u0131n genel halk i\u00e7in \u00f6nemini ve de\u011ferini vurgulamaktad\u0131r. Kur’an’\u0131 kopyalayan, Birmingham fragman\u0131 gibi bir mushaf yazan profesyonel bir hattat\u0131n\u0131z varsa veya kayan\u0131n \u00fczerinde g\u00fczel bir kaligrafik Kur’an yaz\u0131t\u0131 b\u0131rakan \u00e7ok iyi e\u011fitimli biriniz varsa bu bir \u015fey ifade eder. Ancak bo\u015f vakti olan rastgele bir bireyin yapt\u0131\u011f\u0131 bir duvar yaz\u0131s\u0131na rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ve bu ki\u015fi kayan\u0131n \u00fczerinde Kur’an’dan bir al\u0131nt\u0131 b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131nda, bunun, bu yaz\u0131tlar\u0131 b\u0131rakan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ya\u015fam\u0131nda Kur’an’\u0131n \u00f6nemini ve merkeziyetini g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.”<\/p>\n
\n\t\u0130kinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda birinin gelip Hazreti \u00d6mer hakk\u0131nda bir yaz\u0131t kaz\u0131mas\u0131n\u0131n, onun M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zihnindeki ve ruhundaki \u00f6nemini ortaya koydu\u011funu s\u00f6yleyen Sidky, buluntular\u0131n entelekt\u00fcel tarihe ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kutsal metinleri nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerine dair daha geni\u015f bir pencere a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\n\tMiras Kurumunun temkinli yakla\u015f\u0131m\u0131na \u00f6vg\u00fc<\/h2>\n
\n\tSuudi Arabistan<\/a> Miras Kurumunun ke\u015fifleri yay\u0131mlarken g\u00f6sterdi\u011fi temkinli yakla\u015f\u0131m\u0131 da \u00f6ven Sidky, “Bu bulgular yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131nda her zaman \u00e7ok heyecan verici oluyor. Ancak belirtmek istedi\u011fim bir \u015fey var; Suudi Miras Kurumu bu yaz\u0131tlar\u0131 yay\u0131mlarken son derece temkinli davrand\u0131. \u00d6rne\u011fin, bu yaz\u0131tlar\u0131n ‘\u00d6mer taraf\u0131ndan kaz\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131’ s\u00f6ylemek yerine ‘\u00d6mer’in ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131’ belirttiler. Daha fazlas\u0131 ke\u015ffedilip yay\u0131mland\u0131k\u00e7a, bu t\u00fcr yaz\u0131tlara hem temkinli hem de heyecanl\u0131 yakla\u015fmak muhtemelen en do\u011fru yoldur.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\n\tIrak’taki Tikrit \u00dcniversitesi emekli<\/a> \u00f6\u011fretim \u00fcyesi, dil bilimi ve mushaf yaz\u0131m\u0131 uzman\u0131 Prof. Dr. Ganim Kadduri el-Hamed de Hicaz b\u00f6lgesinde son y\u0131llarda ke\u015ffedilen erken d\u00f6nem yaz\u0131tlar\u0131n, \u0130slam tarihinin ilk as\u0131rlar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\n\tMedine ve Mekke<\/a> \u00e7evresinde bulunan Kur’an ayetleri ile ki\u015fisel yaz\u0131tlar\u0131n tarih a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir geli\u015fme oldu\u011funu belirten Hamed, uzun y\u0131llar boyunca sahabe d\u00f6nemine ait yaz\u0131tlar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ancak son birka\u00e7 on y\u0131lda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n eski hac<\/a> ve ticaret<\/a> yollar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131t tespit etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tBu yaz\u0131tlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde sahabe ve tabi\u00een nesline ait isimlerin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Hamed, “\u00d6zellikle hicri birinci ve ikinci y\u00fczy\u0131la ait \u00e7ok say\u0131da yaz\u0131t g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Bu eserler, Medeni veya Hicazi olarak adland\u0131r\u0131lan erken d\u00f6nem Arap yaz\u0131s\u0131yla kaleme al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.” dedi.<\/p>\n
\n\tYaz\u0131tlar\u0131n i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6sterdi\u011fine dikkati \u00e7eken Hamed, baz\u0131 kayalarda \u0130hlas, Felak ve Nas sureleri, Ayete’l-K\u00fcrsi, Hz. Muhammed’e salavat ifadeleri ve Kur’an-\u0131 Kerim’den farkl\u0131 ayetlerin bulundu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
\n\tBaz\u0131 yaz\u0131tlar\u0131n ise tarihi olaylar\u0131 veya ki\u015filerin belirli b\u00f6lgelerden ge\u00e7ti\u011fini belgeleyen ifadeler i\u00e7erdi\u011fini anlatan Hamed, “Bu yaz\u0131lar, sadece dini i\u00e7erikli de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00f6nemin insan hareketlili\u011fini ve sosyal hayat\u0131n\u0131 g\u00f6steren belgelerdir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\n\tHicaz sadece \u00e7\u00f6lden ibaret de\u011fildi<\/h2>\n
\n\tArap Yar\u0131madas\u0131 ve Hicaz b\u00f6lgesinin yaln\u0131zca \u00e7orak \u00e7\u00f6llerden olu\u015ftu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki yayg\u0131n kanaatin eksik oldu\u011funu ifade eden Hamed, \u00f6zellikle ilkbahar d\u00f6nemlerinde su<\/a> kaynaklar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu vahalar\u0131n insanlar\u0131n dinlenme alanlar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tMedine’nin yakla\u015f\u0131k 45 kilometre g\u00fcneyinde, Mekke-Medine yolu \u00fczerindeki Gadir Rev\u00e2ve b\u00f6lgesini \u00f6rnek g\u00f6steren Hamed, b\u00f6lgede ya\u011f\u0131\u015f<\/a> d\u00f6nemlerinde su birikintileri, a\u011fa\u00e7lar, g\u00f6lgelik alanlar ve ma\u011faralar\u0131n bulundu\u011funu belirtti.<\/p>\n
\n\tBu b\u00f6lgede y\u00fczlerce yaz\u0131t bulundu\u011funu aktaran Hamed, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca Gadir Rev\u00e2ve’de yakla\u015f\u0131k 300 yaz\u0131t tespit etti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\n\t\u0130slam’\u0131n ilk d\u00f6nemlerinde bug\u00fcnk\u00fc anlamda yollar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yerine kervan g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Hamed, Medine ve Mekke’den \u015eam, Irak<\/a> ve Yemen’e uzanan yollar \u00fczerinde yolcular\u0131n konaklad\u0131klar\u0131 noktalarda kayalara yaz\u0131lar b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\n\tYakla\u015f\u0131k 6 bin yaz\u0131t tespit edildi<\/h2>\n
\n\tSon y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarla Hicaz b\u00f6lgesinde y\u00fczlerce yeni yaz\u0131t\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Hamed, “Bu yaz\u0131tlar, \u0130slam’\u0131n bu co\u011frafyada yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 sahabe d\u00f6nemini belgeleyen somut tarihi kaynaklard\u0131r.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\n\tKur’an yaz\u0131tlar\u0131na ilgisinin mushaf yaz\u0131m\u0131 alan\u0131ndaki uzmanl\u0131\u011f\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Hamed, yay\u0131mlanan Kur’an yaz\u0131tlar\u0131n\u0131 bir araya getirerek “Erken D\u00f6nem Kur’an Yaz\u0131tlar\u0131: Tarih\u00ee ve Dilbilimsel G\u00f6stergeleri” adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tKitab\u0131n yay\u0131mlanmas\u0131ndan sonra yeni Kur’an yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n da ke\u015ffedildi\u011fini belirten Hamed, Kur’an i\u00e7erikli yaz\u0131tlar\u0131n toplam yaz\u0131tlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\n\tHamed, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n Kuzey Hicaz’dan ba\u015flayarak Medine, Mekke, Taif ve Asir b\u00f6lgelerine kadar uzanan geni\u015f alanda yakla\u015f\u0131k 6 bin yaz\u0131t tespit etti\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tBu yaz\u0131tlar\u0131n dil, yaz\u0131 karakterleri, dini i\u00e7erikleri ve ki\u015fi isimleri bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bilgiler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Hamed, “Bunlar, \u0130slam’\u0131n ilk d\u00f6nemlerinden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fan \u00e7ok de\u011ferli tarihi belgelerdir.” dedi.<\/p>\n
\n\tYaz\u0131tlar, cahiliyeden \u0130slam’a d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc g\u00f6steriyor<\/h2>\n
\n\tErken d\u00f6nem yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n \u0130slam toplumundaki zihniyet de\u011fi\u015fimini ortaya koydu\u011funu belirten Hamed, Arap yaz\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecine ili\u015fkin bilgiler verdi.<\/p>\n
\n\t\u0130slam \u00f6ncesinde Arap Yar\u0131madas\u0131’nda “M\u00fcsned” ad\u0131 verilen eski yaz\u0131 sisteminin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Hamed, zaman i\u00e7inde bunun yerini Hicazi yaz\u0131s\u0131na b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tHicazi yaz\u0131s\u0131n\u0131n k\u00f6keninin Nebatiler d\u00f6nemine kadar uzand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Hamed, \u0130slam \u00f6ncesi yaz\u0131tlarda Lat ve Uzza gibi putlara y\u00f6nelik ifadeler bulundu\u011funu, \u0130slam’\u0131n geli\u015fiyle birlikte ise yaz\u0131tlar\u0131n i\u00e7eri\u011finin de\u011fi\u015fti\u011fini belirtti.<\/p>\n
\n\tHamed, erken \u0130slami yaz\u0131tlarda “Allah’tan ba\u015fka ilah olmad\u0131\u011f\u0131na ve Muhammed’in Allah’\u0131n Resul\u00fc oldu\u011funa \u015fahitlik ederim” gibi ifadelerin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktararak, bu durumun toplumun inan\u00e7 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tHz. \u00d6mer ve Zeyd bin Sabit yaz\u0131tlar\u0131<\/h2>\n
\n\tErken d\u00f6nem yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n Kur’an’\u0131n yaz\u0131ya ge\u00e7irilme s\u00fcrecine ili\u015fkin \u00f6nemli bilgiler sundu\u011funu belirten Hamed, Hz. \u00d6mer bin Hattab’a ait oldu\u011fu de\u011ferlendirilen yaz\u0131t\u0131n bunlar\u0131n en dikkat \u00e7ekici \u00f6rneklerinden biri oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
\n\tHz. \u00d6mer’e ait oldu\u011fu belirtilen yaz\u0131tta “Allah, d\u00fcnya ve ahirette \u00d6mer bin Hattab’\u0131n dostudur. Allah’tan ba\u015fka ilah yoktur.” ifadelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Hamed, bunun Hicri 24 y\u0131l\u0131ndan \u00f6nceye tarihlendirildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tMedine’nin kuzeyinde bulunan Z\u00fcheyr Yaz\u0131t\u0131’n\u0131n da erken d\u00f6nem \u0130slam tarihi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu belirten Hamed, bu yaz\u0131tta Hz. \u00d6mer’in vefat y\u0131l\u0131 olan Hicri 24 tarihinin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
\n\tTaif’teki baraj yaz\u0131t\u0131n\u0131n da Emeviler d\u00f6neminden \u00f6nemli bir belge oldu\u011funu ifade eden Hamed, bu t\u00fcr kitabelerin yap\u0131lar\u0131n tarihini belgelemek amac\u0131yla kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tTa\u015f yaz\u0131tlar de\u011fi\u015ftirilemez tarihi belgelerdir<\/h2>\n
\n\tYaz\u0131t ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n hen\u00fcz geli\u015fme a\u015famas\u0131nda oldu\u011funu dile getiren Hamed, Medineli tarih\u00e7i Muhammed el-Ma\u011fzav\u00ee’nin Medine \u00e7evresinde yakla\u015f\u0131k 6 bin yaz\u0131t\u0131 belgeledi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\n\tTa\u015f yaz\u0131tlar\u0131n tarih ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck avantaj sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Hamed, “Bir belge zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015ftirilebilir ancak kaya yaz\u0131tlar\u0131 ve tarihi yap\u0131lar ait olduklar\u0131 d\u00f6neme tan\u0131kl\u0131k etmeye devam eder.” dedi.<\/p>\n
\n\tHz. \u00d6mer’in yaz\u0131t\u0131, onun yaz\u0131 bilen bir sahabi oldu\u011funu g\u00f6steriyor<\/h2>\n
\n\tMedine’de bulunan ve Hz. \u00d6mer’in ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yaz\u0131t\u0131n onun hayat\u0131na ili\u015fkin yeni tarihsel bilgiler eklemedi\u011fini belirten Hamed, ancak yaz\u0131t\u0131n Hz. \u00d6mer’in yaz\u0131 yazabildi\u011fini g\u00f6steren somut bir belge oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\t\u0130slam \u00f6ncesinde Arap toplumunda okuryazarl\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu aktaran Hamed, Hz. Muhammed’in yaz\u0131y\u0131 te\u015fvik<\/a> etmesi ve Kur’an’\u0131n yaz\u0131ya ge\u00e7irilmesini emretmesiyle yaz\u0131 bilenlerin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\n\tHz. \u00d6mer’in g\u00fczel yaz\u0131ya \u00f6nem verdi\u011fini anlatan Hamed, erken d\u00f6nem yaz\u0131tlar\u0131n\u0131n sahabilerin yaz\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc hakk\u0131nda \u00f6nemli bilgiler sundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tZeyd bin Sabit’e ait oldu\u011fu de\u011ferlendirilen yaz\u0131t\u0131n da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Hamed, “Bu t\u00fcr belgeler, ilk mushaflar\u0131n yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hat hakk\u0131nda fikir vermektedir.” dedi.<\/p>\n
\n\tBu eserler kutsal de\u011fil, tarihi belgelerdir<\/h2>\n
\n\tYaz\u0131tlar\u0131n ziyaret edilmesi konusunda de\u011ferlendirmelerde bulunan Hamed, \u0130slam’da ta\u015flardan veya tarihi eserlerden bereket umma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\n\tBu t\u00fcr ziyaretlerin ki\u015fiye tarih bilinci kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Hamed, “\u0130nsan burada durmu\u015f, bu yaz\u0131y\u0131 yazm\u0131\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek manevi ve zihinsel bir etki olu\u015fturabilir ancak bu dini bir kutsiyet anlam\u0131na gelmez.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\n\tArap Yar\u0131madas\u0131 art\u0131k bize yaz\u0131tlar\u0131yla konu\u015fuyor<\/h2>\n