{"id":26359,"date":"2025-05-29T19:05:27","date_gmt":"2025-05-29T16:05:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kuzeyinsesi.org\/index.php\/2025\/05\/29\/erbil-arkin-rodin-koleksiyonuna-the-secret-eserini-de-ekledi\/"},"modified":"2025-05-29T19:05:27","modified_gmt":"2025-05-29T16:05:27","slug":"erbil-arkin-rodin-koleksiyonuna-the-secret-eserini-de-ekledi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuzeyinsesi.org\/index.php\/2025\/05\/29\/erbil-arkin-rodin-koleksiyonuna-the-secret-eserini-de-ekledi\/","title":{"rendered":"Erbil Ark\u0131n, Rodin koleksiyonuna \u201cThe Secret\u201d eserini de ekledi"},"content":{"rendered":"
\n
\n <\/div>\n

Hen\u00fcz 16 ya\u015f\u0131ndayken Londra\u2019daki Tate Gallery\u2019de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Frans\u0131z heykelt\u0131ra\u015f Auguste Rodin\u2019in \u201cThe Kiss (\u00d6p\u00fcc\u00fck)\u201d heykeliyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ktan sonra tutkusu ba\u015flayan koleksiyoner ve i\u015f insan\u0131 Erbil Ark\u0131n, Rodin koleksiyonuna \u201cThe Secret\u201di ekledi.<\/p>\n

The Arkin Rodin Collection Gallery\u2019de sergilenen 31 eser aras\u0131nda Rodin\u2019in \u201cAge of Bronze\u201d, \u201cEve\u201d, \u201cVase of the Titans\u201d, \u201cI Am Beautiful\u201d, \u201cEternal Spring\u201d ve \u201cEternal Idol\u201d gibi \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fclebiliyor. K\u00fcrat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Oya Silberry\u2019nin \u00fcstlendi\u011fi sergide ayr\u0131ca Rodin\u2019in ba\u015fyap\u0131tlar\u0131ndan \u201cCehennemin Kap\u0131lar\u0131\u201d i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f ve sonradan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131nm\u0131\u015f par\u00e7alar da yer al\u0131yor.<\/p>\n

Ark\u0131n, 31 eserden olu\u015fan Rodin koleksiyonunu, tutkusunu, kurdu\u011fu Arkin Yarat\u0131c\u0131 Sanatlar ve Tasar\u0131m \u00dcniversitesi (ARUCAD) ile KKTC\u2019ye yapmak istedi\u011fi dev \u201cAsil K\u00f6yl\u00fc\u201d heykelini AA muhabirine anlatt\u0131. Ark\u0131n, bug\u00fcn 75 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funu ancak Rodin sevgisinin 16 ya\u015f\u0131ndayken ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u201cAsl\u0131nda adam\u0131n ruhu o kadar kuvvetli ki \u00e7ok kolay ileti\u015fim kurabilirsiniz (eserlerine) bakt\u0131ktan sonra\u201d dedi.<\/p>\n

\u2013 \u201cKiss heykeli an\u0131nda vurdu beni\u201d<\/p>\n

Sanata olan merak\u0131na de\u011finen Ark\u0131n, \u00f6\u011frenciyken \u00e7izime ilgi duydu\u011funu dile getirerek, \u015funlar\u0131 aktard\u0131:<\/p>\n

\u201cOkuldayken \u00e7izim kabiliyetim vard\u0131. Kabiliyetten dolay\u0131 \u00e7izimi \u00e7ok seviyordum. Bir \u00f6\u011fretmenim de bana ve bir-iki arkada\u015f\u0131ma \u00e7izim sevgisini a\u015f\u0131lad\u0131. Hafta sonlar\u0131 m\u00fczeleri geziyorduk o ya\u015fta. Rodin\u2019in ismini duymu\u015ftum ama laf ola\u2026 Tate Gallery\u2019ye gittik, hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla bir cumartesi g\u00fcn\u00fc. Orada monumental yani dev mermerden yap\u0131lm\u0131\u015f \u2018Kiss (\u00d6p\u00fcc\u00fck)\u201d heykelini g\u00f6rd\u00fcm. An\u0131nda vurdu beni. Adam\u0131n ruhu, kabiliyeti ta\u015fa i\u015flenmi\u015f. Ta\u015fta insan\u0131n tenini g\u00f6steren bir heykel. Vuruldum orada. Eve d\u00f6nd\u00fcm. O g\u00fcnlerde televizyon \u0130ngiltere\u2019de iki kanald\u0131. \u0130nternet, telefon gibi \u015feyler yok. K\u00fct\u00fcphanelere gitmeye ba\u015flad\u0131m, Rodin\u2019i ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in. Bir iki m\u00fczede bir-iki par\u00e7a vard\u0131. Kitaplardan ona olan tutkum b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Adam\u0131n kabiliyeti \u00e7ok belliydi. Hayat\u0131n\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131m.\u201d<\/p>\n

Ark\u0131n, \u00fcniversitede sanat b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde okudu\u011funu s\u00f6yleyerek, koleksiyonundaki ilk Rodin heykeline ili\u015fkin, \u201cEn sonunda \u015fans y\u00fcz\u00fcme g\u00fcld\u00fc. Fakir, burslu okuyan bir k\u00f6yl\u00fc \u00e7ocuk. \u0130mkanlar olu\u015ftu. Tahminim 20 sene \u00f6nce bir sanat galerisinin yan\u0131ndan ge\u00e7erken heykel g\u00f6rd\u00fcm. Rodin de\u011fildi, Rodin\u2019le ilgili heykel de\u011fildi. Be\u011fendim, galeriye girdim korkarak. Orada galerinin sahibi, \u2018Buyurun bak\u0131n. Benim g\u00f6revim size mal satmak.\u2019 dedi. Gezdikten sonra bir heykeli ald\u0131m. O hala evimde ama \u00e7\u0131karken k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck heykel g\u00f6rd\u00fcm. An\u0131nda vuruldum. \u2018Bu Rodin de\u011fil mi?\u2019 dedim. \u2018Evet, Rodin. Sat\u0131n almak istersen satar\u0131m ama bu senin ruhuna hitap etmiyorsa yar\u0131n m\u00fczayedeye gidece\u011fim. M\u00fczayedeye gel ve benim yan\u0131mda otur istersen, senin nam\u0131na parmak kald\u0131r\u0131r\u0131m.\u2019 dedi. Alabilece\u011fime inand\u0131. Gittik ve orada ilk heykelimi g\u00f6rd\u00fcm, bay\u0131ld\u0131m. \u2018Parmak kald\u0131ray\u0131m m\u0131?\u2019 dedi. \u2018Evet.\u2019 dedim. Heykel benim oldu.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Koleksiyonundaki ilk Rodin eseri \u201cHead of Lust\u201d\u0131 ald\u0131ktan sonra m\u00fcthi\u015f mutlu oldu\u011funu s\u00f6yleyen Ark\u0131n, \u201cOndan sonra fark ettim, bir tane al\u0131rsam iki tane de alabilirim. B\u00f6yle ba\u015flad\u0131.\u201d ifadesini kulland\u0131.Erbil Ark\u0131n, Rodin\u2019in yapmad\u0131\u011f\u0131 ancak Rodin ile ya da Rodin i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, heykelt\u0131ra\u015flar\u0131n eserlerini de koleksiyonu kapsam\u0131nda toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Se\u00e7kinin ba\u015fka \u015fehirlerde de sergilenebilece\u011fini kaydeden Ark\u0131n, 2022\u2019de Antalya\u2019da 3 ay s\u00fcren koleksiyon sergisinin m\u00fcthi\u015f oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n

\u2013 \u201cSanata yapt\u0131\u011f\u0131m yat\u0131r\u0131m\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131 su ak\u0131tm\u0131yor\u201d<\/p>\n

Ark\u0131n, sanat\u00e7\u0131n\u0131n her eserini almad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n

\u201cRodin de ekmek paras\u0131n\u0131 kazanmak isterdi. Zaman i\u00e7erisinde sosyetede \u00e7ok pop\u00fcler oldu. Zengin han\u0131mlar gelir, \u2018Benim b\u00fcst\u00fcm\u00fc yapar m\u0131s\u0131n?\u2019 derdi. Yapard\u0131 para i\u00e7in. Devlet sipari\u015f verirdi, yapard\u0131. Ben Rodin\u2019in empresyonist taraf\u0131n\u0131 \u00e7ok sevdi\u011fim i\u00e7in benim koleksiyonum o tarafa do\u011frudur. Yani mesela matmazel bir ki\u015finin b\u00fcst\u00fc oldu\u011funda alm\u0131yorum. Bazen tenkit al\u0131yorum, \u2018Her \u015feyi toplaman\u0131z gerekiyor.\u2019 diyorlar ama alm\u0131yorum. O Rodin\u2019in ticari taraf\u0131. Her heykelt\u0131ra\u015f, \u2018Eve ekmek paras\u0131 getireyim.\u2019 diye yap\u0131yor.\u201d<\/p>\n

Koleksiyona ekledi\u011fi \u201cThe Secret\u201d adl\u0131 son esere de de\u011finen Ark\u0131n, \u201c\u00c7ok sevdim ve fiyat\u0131 tamamd\u0131. Art\u0131k \u00e7ok zeki davran\u0131yorum. \u0130ngiltere\u2019de Sotheby\u2019s\u2019den ald\u0131m. 31 heykel ve 20 seneden sonra art\u0131k iyi fiyatla iyi eserler \u00e7\u0131k\u0131nca al\u0131yorum, yani daha se\u00e7iciyim.\u201d de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n

Erbil Ark\u0131n, koleksiyondaki eserlerin y\u00fczde 95\u2019inin Sotheby\u2019s ya da Christie\u2019s\u2019den al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u201cSotheby\u2019s, Christie\u2019s derken sadece Londra de\u011fil, New York, Paris de dahil, kendim gider al\u0131r\u0131m.\u201d dedi.<\/p>\n

Kendisi i\u00e7in en \u00f6zel eserin \u201cMeditation\u201d ve \u201cEve\u201d oldu\u011funu kaydeden Ark\u0131n, \u201cHep s\u00f6yl\u00fcyorum. Ruh konu\u015fuyor. Lisan ruhtur. Frans\u0131z k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc be\u011fendi\u011fimden de\u011fil, hatta g\u0131c\u0131k kap\u0131yorum bazen. A\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yl\u00fcyorum, burunlar\u0131 havada ama Rodin\u2019in ruhu bana yeter.\u201d g\u00f6r\u00fc\u015flerini aktard\u0131. Ark\u0131n, turistlerin de sergiyi ziyarete geldi\u011fini dile getirerek, \u201cHi\u00e7 para alm\u0131yoruz. \u2018Buyurun, gezin.\u2019 diyoruz. Seven gelsin, baks\u0131n g\u00f6rs\u00fcn. Herkese s\u00f6yl\u00fcyoruz. Sevenler, isteyenler de geliyor.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Paras\u0131n\u0131 sanat eserlerine yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zaman zaman ele\u015ftirildi\u011fine dikkati \u00e7eken Ark\u0131n, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

\u201cAdamlar diyor ki, \u2018Paray\u0131 bunlara niye yat\u0131r\u0131yorsunuz?\u2019 Ben de onlara, \u2018Siz paray\u0131 nereye yat\u0131r\u0131yorsunuz, eve, topra\u011fa m\u0131 yat\u0131r\u0131yorsunuz?\u2019 dedim. Ben de buraya yat\u0131r\u0131yorum ama benim yat\u0131r\u0131m\u0131m\u0131n \u00e7at\u0131s\u0131 su ak\u0131tm\u0131yor. \u0130\u00e7inde \u00e7\u0131kmayan kirac\u0131 yok. Belediye vergisi de yok. Satt\u0131\u011f\u0131m zaman da sizin satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z daireden 5 misli fazlaya sat\u0131yorum. Onun i\u00e7in i\u015f adam\u0131 taraf\u0131m da tutuyor. Ama satam\u0131yorum tabii, o ba\u015fka. Tek bir kez satt\u0131m. Bire ald\u0131\u011f\u0131m\u0131 ka\u00e7a satabilirim, g\u00f6reyim dedim. 5 misline satt\u0131m.\u201d<\/p>\n

\u2013 \u201cBizde de bir sanat \u00fcniversitesi olsun istedim\u201d<\/p>\n

KKTC\u2019ye yapmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 \u201cAsil K\u00f6yl\u00fc\u201d adl\u0131 heykelin hikayesine de de\u011finen Ark\u0131n, Brezilya ziyaretinde dev boydaki \u0130sa heykelinden (Christ the Redeemer) \u00e7ok etkilendi\u011fini kaydederek, \u201cM\u00fcthi\u015f bir yerde, da\u011f\u0131n tepesinde. Binlerce turist, \u00e7evreye \u00e7ok gelir getiren g\u00fczel bir heykel ama ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir heykel mi? De\u011fil. Boyu, geni\u015fli\u011fi \u00e7ok \u00f6nemli. Oray\u0131 gezerken, in\u015faat da yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in okudum, bakt\u0131m; bu heykel beton ve demirden yap\u0131lm\u0131\u015f. \u00d6zel bir yap\u0131m\u0131 yok. 1920\u2019lerde Brezilya\u2019n\u0131n imkanlar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lm\u0131\u015f. \u0130\u00e7ime bir \u015fey do\u011fdu; bunlar yapabiliyorsa biz neden yapmayal\u0131m? K\u0131br\u0131s\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde, \u2018Ben bir heykel yapsam nas\u0131l olur?\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\u201d \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n

Ark\u0131n, ya\u015farken tamamlamak istedi\u011fi eserde politika, din, \u0131rk gibi belirgin \u00f6zellikler istemedi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

\u201cBenim i\u00e7in \u00f6nemli olan k\u00f6yl\u00fcm, insan\u0131m. Onun i\u00e7in k\u00f6yl\u00fcy\u00fc, \u00e7ift\u00e7iyi yapal\u0131m diye karar verdim. Onlar\u0131 onore ettim. Arucad\u2019a bir yar\u0131\u015fma a\u00e7malar\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. K\u00f6yl\u00fcy\u00fc g\u00f6steren bir heykel ama dev boy olacak. Ben san\u0131r\u0131m 35 metre limit koydum. 42 metre \u00e7\u0131kt\u0131 en son. 30 \u00fclkeden yar\u0131\u015fmaya girdiler. Alt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck elemede. \u0130ngiltere ve K\u0131br\u0131s\u2019ta da sergilendi. En sonunda bir heykelt\u0131ra\u015f\u0131n \u00fczerinde karar verdik. Lotta Blokker, Hollandal\u0131 bir han\u0131m. Onun heykelini se\u00e7tik. Benim k\u00f6yl\u00fcm, bir dizi yerde, yere \u00e7\u00f6km\u00fc\u015f, bir nevi dua ediyor topra\u011fa. \u00c7ok g\u00fczel, onurlu bir \u015fey. Aya\u011fa kalksa 60 metre olacak.\u201d<\/p>\n

Arucad\u2019a da de\u011finen Ark\u0131n, KKTC\u2019de bir eksiklik hissetti\u011fini s\u00f6yleyerek, \u201c1974\u2019ten sonra K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrk olarak serbest kald\u0131k. Ben burada yoktum, \u0130ngiltere\u2019de ya\u015f\u0131yordum ama K\u0131br\u0131sl\u0131 T\u00fcrkler bu bask\u0131 alt\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131. Ticaret yapabildiler. Kendi limanlar\u0131 vard\u0131, i\u015f yapabildiler. \u0130mkan yarat\u0131ld\u0131, bir refah geldi, para kazanmaya ba\u015flad\u0131lar. Para kazand\u0131ktan sonra, \u2018Ev, villa, havuzlu bir ev yapay\u0131m.\u2019 gibi bir ruh halimiz oldu. Ba\u015fka \u00fclkelerde m\u00fczelere, sanata do\u011fal tutku var. Ruslara, Frans\u0131zlara bak\u0131n. \u2018Bir eksiklik var.\u2019 dedim ve bunu yapmak istedim \u00fclkeme. Bizde de bir sanat \u00fcniversitesi olsun istedim. \u00d6nce \u00fcniversite de\u011fildi, sanat okulu a\u00e7mak istedim ama herkes bana, anne babalar\u0131n \u00e7ocu\u011funu g\u00f6ndermeyece\u011fini s\u00f6yledi. Mecbur olduk, \u00fcniversite yapt\u0131k. Vak\u0131f \u00fcniversitesi, kar amac\u0131 g\u00fctm\u00fcyor. K\u0131br\u0131s \u00fcniversite \u00fclkesi ama kar ama\u00e7l\u0131d\u0131rlar. Ben b\u00f6yle istemedim. \u2018Kar ama\u00e7l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131z.\u2019 dedim. Kendi kendine yetecek kadar benden her sene destek al\u0131yor, ta ki kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde dursun ve devam etsin. 2 bin talebe limitli olacak tahmin ediyorum. Bu \u00e7ok \u00f6nemli, portfolyo ile bize kay\u0131t olabilirler.\u201d dedi.<\/p>\n<\/p><\/div>\n