{"id":16274,"date":"2024-12-24T19:30:18","date_gmt":"2024-12-24T17:30:18","guid":{"rendered":"https:\/\/kuzeyinsesi.org\/index.php\/2024\/12\/24\/simsek-turkiyede-ciddi-bir-enflasyon-ve-hayat-pahaliligi-sorunu-var-programin-temel-hedefi-fiyat-istikrarini-saglamak\/"},"modified":"2024-12-24T19:30:18","modified_gmt":"2024-12-24T17:30:18","slug":"simsek-turkiyede-ciddi-bir-enflasyon-ve-hayat-pahaliligi-sorunu-var-programin-temel-hedefi-fiyat-istikrarini-saglamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kuzeyinsesi.org\/index.php\/2024\/12\/24\/simsek-turkiyede-ciddi-bir-enflasyon-ve-hayat-pahaliligi-sorunu-var-programin-temel-hedefi-fiyat-istikrarini-saglamak\/","title":{"rendered":"\u015eim\u015fek: \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ciddi bir enflasyon ve hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 sorunu var. Program\u0131n temel hedefi fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flamak\u201d"},"content":{"rendered":"
\n
\n <\/div>\n

T\u00fcrkiye Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, \u201c2024 y\u0131l\u0131nda enflasyon y\u00fcksek diyebilirsiniz, do\u011fru ama y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda enflasyon y\u00fczde 65 idi. Y\u0131l\u0131 y\u00fczde 44-45 ile kapat\u0131rsak 20 puana yak\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olacak ve bu k\u00f6t\u00fc bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f de\u011fil.\u201d dedi.<\/p>\n

\u015eim\u015fek, Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi \u0130stanbul Uluslararas\u0131 Enerji ve \u0130klim Merkezi\u2019nin (IICEC) \u201cEkonomik B\u00fcy\u00fcme ve Enerji: Gelece\u011fin Ekonomisini \u015eekillendirmek\u201d temas\u0131yla d\u00fczenledi\u011fi IICEC Konferans\u0131\u2019ndaki konu\u015fmas\u0131nda, T\u00fcrkiye ekonomisi ve k\u00fcresel ekonomi hakk\u0131nda de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n

Ticarette artan korumac\u0131l\u0131k, y\u00fcksek k\u00fcresel bor\u00e7luluk, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi gibi unsurlar\u0131n k\u00fcresel ekonomiye etkilerine de\u011finen \u015eim\u015fek, k\u00fcresel ekonomideki d\u00fc\u015f\u00fck b\u00fcy\u00fcmenin sebepleri ve etkileri hakk\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 bilgilendirdi.<\/p>\n

\u015eim\u015fek, T\u00fcrkiye\u2019nin bor\u00e7luluk oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funa i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n

\u201cDezenflasyon s\u00fcreciyle birlikte \u00e7ok daha iyi finansal ko\u015fullarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131z. Yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bizim i\u00e7in olmazsa olmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc para politikas\u0131n\u0131n, mali politikas\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 var. Onlar\u0131n belli bir noktaya kadar katk\u0131s\u0131 var ama kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7 elde etmek i\u00e7in yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm elzemdir. D\u0131\u015f entegrasyondan vazge\u00e7meyece\u011fiz, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyadaki geli\u015fmeler bizi etkiliyor ama biz hala Avrupa Birli\u011fi ile G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi\u2019ni nas\u0131l g\u00fcncelleriz, i\u00e7ine hizmetleri, tar\u0131m\u0131 nas\u0131l koyar\u0131z diye onun pe\u015findeyiz. Bir taraftan da K\u00f6rfez \u0130\u015fbirli\u011fi Konseyi \u00fclkeleri ile serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131nda ilerleme var. Dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye k\u00fcresel entegrasyon \u00fczerinden, yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00fczerinden, dezenflasyon \u00fczerinden daha verimli, daha rekabet\u00e7i bir ekonomiye kavu\u015facak. Bunun i\u00e7in yapmam\u0131z gereken \u015fey OVP\u2019yi (Orta Vadeli Program) kararl\u0131l\u0131kla uygulamak, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn yapmas\u0131 gereken \u015fey bizim asl\u0131nda s\u00f6ylediklerimizi dikkate alman\u0131z. Maalesef 2024\u2019te \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn bizim s\u00f6ylediklerimizi \u00e7ok dikkate ald\u0131\u011f\u0131 kan\u0131s\u0131nda de\u011filim ama \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki sene daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kacak.\u201d<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin kamu borcunun geli\u015fmekte olan \u00fclkelere g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funa dikkati \u00e7eken \u015eim\u015fek, \u201cBiliyorum vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan \u015fikayeti var, sanayicimizin baz\u0131 \u015fikayetleri var, merak etmeyin sizleri duyuyoruz, sorunlar\u0131 biliyoruz, ihmal etmiyoruz. K\u0131sa vadede ekonomide ge\u00e7ici bir yava\u015flama var ama uzun vadede hi\u00e7bir teredd\u00fct yok. \u00c7ok basit bir tablo var; 90\u2019l\u0131 y\u0131llardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1994-2003 aras\u0131 d\u00f6nemde ortalama b\u00fcy\u00fcme y\u00fczde 2,8, enflasyon ise y\u00fczde 69. 2004-2013 aras\u0131 d\u00f6nemde b\u00fcy\u00fcmemiz neredeyse ikiye katlanm\u0131\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc enflasyon y\u00fczde 8,3 ile tek haneye d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f. 2014-2023 d\u00f6neminde ise enflasyon y\u00fckselmi\u015f b\u00fcy\u00fcme yava\u015flam\u0131\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla enflasyonla b\u00fcy\u00fcme aras\u0131nda asl\u0131nda bir \u00e7eli\u015fki yok. Biz daha fazla b\u00fcy\u00fcmek i\u00e7in \u00e7abal\u0131yoruz, bu da ancak fiyat istikrar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn.\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n

\u015eim\u015fek, istikrar ve reform program\u0131 OVP\u2019nin i\u00e7eri\u011fine ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 bilgilendirdi.<\/p>\n

OVP\u2019nin nihai hedefinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme ve daha adil gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 oldu\u011funu belirten \u015eim\u015fek, bunun i\u00e7in temel eksenlerin fiyat istikrar\u0131, mali disiplin, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir cari a\u00e7\u0131k ve yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n

\u015eim\u015fek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n

\u201cCari a\u00e7\u0131k milli gelirin y\u00fczde 0,8\u2019ine d\u00fc\u015ft\u00fc, b\u00fcy\u00fck ihtimalle y\u0131l\u0131 0,7 civar\u0131nda kapat\u0131r\u0131z, gelecek sene beklendi\u011fi gibi petrol fiyat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck kalacaksa ve do\u011fal gazda al\u0131c\u0131 esas fiyat\u0131 belirleyecekse bizim cari a\u00e7\u0131ktaki iyile\u015fme ge\u00e7ici bir iyile\u015fme de\u011fildir. Cari a\u00e7\u0131ktaki iyile\u015fmede tabii alt\u0131n\u0131n, enerji fiyat\u0131n\u0131n etkisi var ama OVP\u2019nin de etkisi var. Orta vadede yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle cari fazlaya ge\u00e7ebiliriz. Rezerv konusu ge\u00e7en sene b\u00fcy\u00fck bir endi\u015fe konusuydu art\u0131k bir endi\u015fe konusu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019nin net rezervi 50 milyar dolar civar\u0131na geldi. 50 milyar dolar olduk\u00e7a iyi bir rakam, burada zirveyi 70 milyar dolarla 2011\u2019de bulmu\u015ftuk, 2018\u2019in ba\u015f\u0131nda 38 milyar dolar civar\u0131yd\u0131 dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye rezerv konusunu bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kartt\u0131. Do\u011fru politikalar\u0131 devam ettirirsek bu rezervler kalacak ve ettirece\u011fiz. Sa\u011fl\u0131kl\u0131, rasyonel do\u011fru politikalarla biz yolumuza devam edece\u011fiz. Rezerv yeterlili\u011fini uluslararas\u0131 standartlara g\u00f6re aral\u0131k ay\u0131 itibar\u0131yla yakalam\u0131\u015f durumday\u0131z.\u201d<\/p>\n

\u2013 \u201cKur korumal\u0131 mevduattan da \u00e7\u0131k\u0131yoruz, 110 milyar dolar azaltt\u0131k, buradan da \u00e7\u0131k\u0131\u015f devam edecek\u201d<\/p>\n

\u015eim\u015fek, d\u0131\u015f finansmana eri\u015fimde sorun bulunmad\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n

\u201cDiyorlar ki \u2018S\u0131cak para \u00fczerinden bu program \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.\u2019 \u00f6yle bir \u015fey yok. Tabii ki b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde bir miktar portf\u00f6y yat\u0131r\u0131mlar\u0131 var, biz de portf\u00f6y yat\u0131r\u0131mlar\u0131na a\u00e7\u0131\u011f\u0131z, bug\u00fcn a\u00e7\u0131lmad\u0131k. Bizim rezerv birikimimizin neredeyse \u00fc\u00e7te ikisinden fazlas\u0131 orta uzun vadeli kaynaklar ve T\u00fcrkiye i\u00e7indeki portf\u00f6y tercihlerinden kaynaklan\u0131yor. Piyasalara \u015fu mesaj\u0131 verebilirim, bizim net bir \u015fekilde ne \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fck ne de a\u00e7\u0131k bir kur hedefimiz yok, bizim bir kur hedefimiz yok, olamaz da zaten. Bu sene \u00e7ok ciddi bir fon ak\u0131\u015f\u0131 oldu, 110 milyar dolar d\u00f6viz almak zorunda kald\u0131k, buna ra\u011fmen y\u00f6nettik. Bu kolay de\u011fil, fon ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00f6netmek apayr\u0131 bir \u015fey beceri setini gerektiriyor, Merkez Bankas\u0131 iyi bir i\u015f \u00e7\u0131kartt\u0131. Kur korumal\u0131 mevduattan da \u00e7\u0131k\u0131yoruz, 110 milyar dolar azaltt\u0131k, buradan da \u00e7\u0131k\u0131\u015f devam edecek. TL\u2019ye g\u00fcven artt\u0131. TL\u2019nin toplam mevduattaki pay\u0131 y\u00fczde 32 civar\u0131ndan y\u00fczde 58 civar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131, bu ciddi bir kazan\u0131m, bunu devam ettirmemiz laz\u0131m. \u00dclkemizin risk primi bize benzer \u00fclkelere g\u00f6re 10-11 kat daha h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc. Bir program olmazsa, bu program\u0131n d\u0131\u015farda, i\u00e7erde bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmazsa ger\u00e7ekten bu olabilir miydi. Ger\u00e7ek anlamda bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan bir program var sonu\u00e7 al\u0131yoruz. 5 y\u0131ll\u0131k CDS\u2019lerdeki bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f bug\u00fcnk\u00fc haliyle devam ederse, ki bence daha iyi olacak y\u0131ll\u0131k 7 milyar dolar d\u0131\u015f bor\u00e7 faizinden tasarruf sa\u011flayaca\u011f\u0131z.\u201d<\/p>\n

Enflasyon beklentileri ile ilgili de\u011ferlendirmelerde bulunan \u015eim\u015fek, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de ciddi bir enflasyon sorunu var, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131 sorunu var ama zaten bu program\u0131n en temel hedefi fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flamak. Bunun i\u00e7in para politikas\u0131, maliye politikas\u0131, yap\u0131sal politikalar, gelirler politikas\u0131, y\u00f6netilen y\u00f6nlendirilen fiyatlar noktas\u0131ndaki politikalar\u0131n hepsi 2025 y\u0131l\u0131nda dezenflasyonu destekleyici olacak. 2024 y\u0131l\u0131nda enflasyon y\u00fcksek diyebilirsiniz, do\u011fru ama y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda enflasyon y\u00fczde 65 idi. Y\u0131l\u0131 y\u00fczde 44-45 ile kapat\u0131rsak 20 puana yak\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f olacak ve bu k\u00f6t\u00fc bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f de\u011fil.\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n<\/p><\/div>\n